رشد حواس پنجگانه ی نوزاد در بدو تولد

رشد حواس پنجگانه ی نوزاد در بدو تولد

 

نویسنده: دکتر فرهاد شاملو




 

از آن جا که شیرخواران قادر نیستند توضیح دهند درون شان چه می گذرد، بررسی بعضی توانایی های آنان نیز بسیار مشکل است. این توانایی ها با آزمایش های غیرمستقیم مورد مطالعه قرار می گیرند. تحقیقات نشان می دهد نوزاد در اوایل زندگی دیدی مانند بزرگسالان ندارد. نوزاد اجزا را به خوبی تشخیص نمی دهد و در دو ماهگی است که بر عناصر چهره مثل چشم، بینی و دهان شخص مقابل متمرکز می شود وی تا 3-4 ماهگی دید تاری دارد و تقریباً در 2 سالگی است که می تواند به خوبی بزرگسالان، ببیند.
قدرت شنوایی نوزادان زودتر کامل می شود. آنان از بدو تولد با شنیدن صداهای بلند یکّه می خورند و سعی می کنند سرشان را به سمت منبع صدا برگردانند. تا 6 هفتگی این عمل غیرارادی و بازتابی است، و در 3 تا 4 ماهگی به کوشش ارادی برای یافتن منبع صدا تبدیل می شود. در فاصله ی 6 هفتگی تا 3ماهگی، پاسخ دادن غیرارادی سر ناپدید می شود که احتمالاً نشانه ی گذر رشد از مرحله ی بازتابی به مرحله ی کوشش ارادی است. نوزادان اندکی پس از تولد، متوجه تفاوت مزه ها می شوند و مایعات شیرین را به مایعات شور، ترش، تلخ یا بدون مزه ترجیح می دهند. پاسخ آن ها به مایع شیرین حالتی شبیه لبخند ملایم است که گاه با لیس زدن لب ها ادامه می یابد. مایعات ترش موجب می شود نوزاد دهانش را جمع و غنچه کند. نوزادان با مزه کردن مایعات تلخ، لب و لوچه ی خود را آویزان می کنند و زبان شان را بیرون می آورند.
نوزادان بوهای مختلف را هم از یکدیگر تمیز می دهند و سرشان را در جهت بوی خوش برمی گردانند. هم چنین ضربان قلب و تنفس آن ها به نشانه ی بذل توجه و آرامش کاهش می یابد. بوهای آزارنده مثل بوی تخم مرغ فاسد باعث می شود نوزادان سرشان را به طرف دیگر برگردانند و ضربان قلب و تنفس شان به علامت درماندگی افزایش یابد.
آن ها حتی قادر به تفکیک تفاوت های جزئی بین بوها هستند و بوی پارچه ی آغشته به شیر مادرشان را به پارچه ی آغشته به شیر دیگران ترجیح می دهند. البته فقط شیرخوارانی که از شیر مادر تغذیه می شوند، بوی شیر مادرشان را تشخیص می دهند. آن ها در هنگام انتخاب بین شیشه ی شیر و پستان مادر، دومی را انتخاب می کنند. حس لامسه ی نوزادان تازه متولد شده هم خوب رشد می کند و می توانند بین لمس های اطمینان بخش و تهدیدکننده تفکیک قایل شوند.
نوزاد یک روزه قادر به تشخیص بوی شیر مادرش است و از اولین ساعات زندگی اش به خود مادر و چشم ها و صدای او واکنش نشان می دهد. نوزاد سه روزه قادر به تفکیک صدای مادرش هم می باشد.
در نوزادانِ تازه متولد شده بعضی از احساسات وجود دارد؛ از جمله حس لذت که با رفع نیازهایی مثل گرسنگی در آنان متبلور می شود.
نوزاد حس بیزاری هم دارد؛ مثلاً وقتی که مزه ی بدی را می چشد، احساس تنش و ناراحتی می کند. حتی احساس تعجب نیز در نوزادان وجود دارد. عواطفی مثل خوشی، خشم، غمگینی، ترس، غرور، حسادت و غیره در اوان تولد در نوزاد دیده نمی شوند ولی بعدها به وجود می آیند.
منبع مقاله :
شاملو، فرهاد(1388)، زندگی روانی کودک تا یک سالگی (کودک شیرخوار خود را بشناسیم)، تهران: نشر قطره، چاپ اول



 

 

کلمات کلیدی :
نظرات بییندگان :

بهترین مشاغل و خدمات شهر خود را ، در سایت نشونه پیدا کنید.

مشاهده سایت نشونه